ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / നവമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 9) / അദ്ധ്യായം 8
← സ്കന്ധം 9 : അദ്ധ്യായം 7 | സ്കന്ധം 9 : അദ്ധ്യായം 9 → |
ശ്രീമദ് ഭാഗവതം (മൂലം) / നവമഃ സ്കന്ധഃ (സ്കന്ധം 9) / അദ്ധ്യായം 8 തിരുത്തുക
ശ്രീശുക ഉവാച
ഹരിതോ രോഹിതസുതശ്ചമ്പസ്തസ്മാദ്വിനിർമ്മിതാ ।
ചമ്പാപുരീ സുദേവോഽതോ വിജയോ യസ്യ ചാത്മജഃ ॥ 1 ॥
ഭരുകസ്തത്സുതസ്തസ്മാദ് വൃകസ്തസ്യാപി ബാഹുകഃ ।
സോഽരിഭിർഹൃതഭൂ രാജാ സഭാര്യോ വനമാവിശത് ॥ 2 ॥
വൃദ്ധം തം പഞ്ചതാം പ്രാപ്തം മഹിഷ്യനുമരിഷ്യതീ ।
ഔർവ്വേണ ജാനതാഽഽത്മാനം പ്രജാവന്തം നിവാരിതാ ॥ 3 ॥
ആജ്ഞായാസ്യൈ സപത്നീഭിർഗ്ഗരോ ദത്തോഽന്ധസാ സഹ ।
സഹ തേനൈവ സഞ്ജാതഃ സഗരാഖ്യോ മഹായശാഃ ॥ 4 ॥
സഗരശ്ചക്രവർത്ത്യാസീത് സാഗരോ യത്സുതൈഃ കൃതഃ ।
യസ്താലജംഘാൻ യവനാൻ ശകാൻ ഹൈഹയബർബ്ബരാൻ ॥ 5 ॥
നാവധീദ്ഗുരുവാക്യേന ചക്രേ വികൃതവേഷിണഃ ।
മുണ്ഡാൻ ശ്മശ്രുധരാൻ കാംശ്ചിൻമുക്തകേശാർദ്ധമുണ്ഡിതാൻ ॥ 6 ॥
അനന്തർവ്വാസസഃ കാംശ്ചിദബഹിർവ്വാസസോഽപരാൻ ।
സോഽശ്വമേധൈരയജത സർവ്വവേദസുരാത്മകം ॥ 7 ॥
ഔർവ്വോപദിഷ്ടയോഗേന ഹരിമാത്മാനമീശ്വരം ।
തസ്യോത്സൃഷ്ടം പശും യജ്ഞേ ജഹാരാശ്വം പുരന്ദരഃ ॥ 8 ॥
സുമത്യാസ്തനയാ ദൃപ്താഃ പിതുരാദേശകാരിണഃ ।
ഹയമന്വേഷമാണാസ്തേ സമന്താന്ന്യഖനൻ മഹീം ॥ 9 ॥
പ്രാഗുദീച്യാം ദിശി ഹയം ദദൃശുഃ കപിലാന്തികേ ।
ഏഷ വാജിഹരശ്ചൌര ആസ്തേ മീലിതലോചനഃ ॥ 10 ॥
ഹന്യതാം ഹന്യതാം പാപ ഇതി ഷഷ്ടിസഹസ്രിണഃ ।
ഉദായുധാ അഭിയയുരുൻമിമേഷ തദാ മുനിഃ ॥ 11 ॥
സ്വശരീരാഗ്നിനാ താവൻമഹേന്ദ്രഹൃതചേതസഃ ।
മഹദ്വൃതിക്രമഹതാ ഭസ്മസാദഭവൻ ക്ഷണാത് ॥ 12 ॥
ന സാധുവാദോ മുനികോപഭർജ്ജിതാ
നൃപേന്ദ്രപുത്രാ ഇതി സത്ത്വധാമനി ।
കഥം തമോ രോഷമയം വിഭാവ്യതേ
ജഗത്പവിത്രാത്മനി ഖേ രജോ ഭുവഃ ॥ 13 ॥
യസ്യേരിതാ സാംഖ്യമയീ ദൃഢേഹ നൌർ-
യയാ മുമുക്ഷുസ്തരതേ ദുരത്യയം ।
ഭവാർണ്ണവം മൃത്യുപഥം വിപശ്ചിതഃ
പരാത്മഭൂതസ്യ കഥം പൃഥങ്മതിഃ ॥ 14 ॥
യോഽസമഞ്ജസ ഇത്യുക്തഃ സ കേശിന്യാ നൃപാത്മജഃ ।
തസ്യ പുത്രോംഽശുമാൻ നാമ പിതാമഹഹിതേ രതഃ ॥ 15 ॥
അസമഞ്ജസ ആത്മാനം ദർശയന്നസമഞ്ജസം ।
ജാതിസ്മരഃ പുരാ സംഗാദ് യോഗീ യോഗാദ് വിചാലിതഃ ॥ 16 ॥
ആചരൻ ഗർഹിതം ലോകേ ജ്ഞാതീനാം കർമ്മ വിപ്രിയം ।
സരയ്വാം ക്രീഡതോ ബാലാൻ പ്രാസ്യദുദ്വേജയൻ ജനം ॥ 17 ॥
ഏവംവൃത്തഃ പരിത്യക്തഃ പിത്രാ സ്നേഹമപോഹ്യ വൈ ।
യോഗൈശ്വര്യേണ ബാലാംസ്താൻ ദർശയിത്വാ തതോ യയൌ ॥ 18 ॥
അയോധ്യാവാസിനഃ സർവ്വേ ബാലകാൻ പുനരാഗതാൻ ।
ദൃഷ്ട്വാ വിസിസ്മിരേ രാജൻ രാജാ ചാപ്യന്വതപ്യത ॥ 19 ॥
അംശുമാംശ്ചോദിതോ രാജ്ഞാ തുരംഗാന്വേഷണേ യയൌ ।
പിതൃവ്യഖാതാനുപഥം ഭസ്മാന്തി ദദൃശേ ഹയം ॥ 20 ॥
തത്രാസീനം മുനിം വീക്ഷ്യ കപിലാഖ്യമധോക്ഷജം ।
അസ്തൌത്സമാഹിതമനാഃ പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രണതോ മഹാൻ ॥ 21 ॥
അംശുമാനുവാച
ന പശ്യതി ത്വാം പരമാത്മനോഽജനോ
ന ബുധ്യതേഽദ്യാപി സമാധിയുക്തിഭിഃ ।
കുതോഽപരേ തസ്യ മനഃശരീരധീ-
വിസർഗ്ഗസൃഷ്ടാ വയമപ്രകാശാഃ ॥ 22 ॥
യേ ദേഹഭാജസ്ത്രിഗുണപ്രധാനാ
ഗുണാൻ വിപശ്യന്ത്യുത വാ തമശ്ച ।
യൻമായയാ മോഹിതചേതസസ്തേ
വിദുഃ സ്വസംസ്ഥം ന ബഹിഃപ്രകാശാഃ ॥ 23 ॥
തം ത്വാമഹം ജ്ഞാനഘനം സ്വഭാവ-
പ്രധ്വസ്തമായാഗുണഭേദമോഹൈഃ ।
സനന്ദനാദ്യൈർമ്മുനിഭിർവ്വിഭാവ്യം
കഥം ഹി മൂഢഃ പരിഭാവയാമി ॥ 24 ॥
പ്രശാന്തമായാഗുണകർമ്മലിംഗ-
മനാമരൂപം സദസദ്വിമുക്തം ।
ജ്ഞാനോപദേശായ ഗൃഹീതദേഹം
നമാമഹേ ത്വാം പുരുഷം പുരാണം ॥ 25 ॥
ത്വൻമായാരചിതേ ലോകേ വസ്തുബുദ്ധ്യാ ഗൃഹാദിഷു ।
ഭ്രമന്തി കാമലോഭേർഷ്യാമോഹവിഭ്രാന്തചേതസഃ ॥ 26 ॥
അദ്യ നഃ സർവ്വഭൂതാത്മൻ കാമകർമ്മേന്ദ്രിയാശയഃ ।
മോഹപാശോ ദൃഢശ്ഛിന്നോ ഭഗവംസ്തവ ദർശനാത് ॥ 27 ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇത്ഥം ഗീതാനുഭാവസ്തം ഭഗവാൻ കപിലോ മുനിഃ ।
അംശുമന്തമുവാചേദമനുഗൃഹ്യ ധിയാ നൃപ ॥ 28 ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
അശ്വോഽയം നീയതാം വത്സ പിതാമഹപശുസ്തവ ।
ഇമേ ച പിതരോ ദഗ്ദ്ധാ ഗംഗാംഭോഽർഹന്തി നേതരത് ॥ 29 ॥
തം പരിക്രമ്യ ശിരസാ പ്രസാദ്യ ഹയമാനയത് ।
സഗരസ്തേന പശുനാ ക്രതുശേഷം സമാപയത് ॥ 30 ॥
രാജ്യമംശുമതേ ന്യസ്യ നിഃസ്പൃഹോ മുക്തബന്ധനഃ ।
ഔർവ്വോപദിഷ്ടമാർഗ്ഗേണ ലേഭേ ഗതിമനുത്തമാം ॥ 31 ॥